Hong Kong'un Yok Olan Neon Tabelaları


Görsel: NEONSIGNS.HK & M+, Hong Kong

Neredeyse yüz yıldır Hong Kong sokaklarını göz kamaştırıcı bir ışık şölenine dönüştüren ve şehrin siluetine hakim olan neon tabelalar, yeni yasal düzenlemelerin ve teknolojinin tehdidi altında. Şehre ait görsel kültürün önemli bir parçası olan neon ışıkları korumaya çalışan bir avuç Hong Konglu sanatçı ve kültür aktivisti, bu özel mirasın yok olmaması için mücadele ediyor.


1920’lerde işletmelerin hizmetlerinin reklamlarını yapmaları için yenilikçi bir yol olarak şehirde yaygınlaşmaya başlayan neon tabelalar, şehir ekonomisinin büyümeye başlaması ve tüketim toplumunun hızla gelişmesiyle 1950’lerde çılgınca popüler hale geldi. Eski İngiliz kolonisinin kalabalık sokaklarında dikkat çekmek için yarışan her işletme sahibi, komşusunun neon tabelalarını geçmeye çalıştı ve her zamankinden daha uzun ve daha büyük reklam panoları dikti. Kısa süre içerisinde, ışıltılı Çince karakterler, şık ejderhalar ve müstehcen figürler, şehrin gökyüzünü doldurdu.


Görsel: NEONSIGNS.HK and M+, Hong Kong
Hong Kong sokaklarında tabelalar bir bir sökülüyor.

Ancak gelişen teknoloji ile birlikte daha verimli ve dayanıklı olan LED ampuller, şehirde büyük bir değişimin başlangıcı oldu. LED gibi daha uygun maliyetli alternatiflerin karşısında büyük üreticiler üretimleri durdurdu. Bir dönem gazla dolu cam tüpleri büyük ustalıkla şekillendiren atölyeler kapandı ve geriye sadece bir avuç zanaatkar kaldı. Üstüne hükümetin tabela düzenlemeleri ve kısıtlamaları da gelince neon tabelalar bir bir kaybolmaya başladı. Hong Kong’un yerel turizm dergisi CityLife’a göre son 20 yılda şehrin neon ışıklarının %90’ı kayboldu. Bu aslında şehrin kimliğinin de kaybolması anlamına geliyor.


2017 yılında kurulan Hong Kong Neon Heritage Group, bu özgün görsel kimliğin kaybolmaması için çalışmalar yürütüyor. Neon tabelaları müzelerde ölü nesneler olarak değil sokaklarda eski şaşalı günlerindeki gibi ışıl ışıl görmek için çalışmalar yürüten bu grup, yeni nesil grafik tasarımcılar ve sanatçıları bir araya getirerek yeni neon enstalasyonlar yaratıyor. Hong Kong kimliğinin önemli bir simgesi olan neon ışıkların yeniden canlandırılması için harekete geçen girişimin karşısındaki en büyük engel bu projenin sürdürülebilir olup olamayacağı. Hükümet desteği veya en azından neon tabelalar için düzenlemelerde değişiklik yapılmazsa bu az sayıdaki kültür koruyucusunun emekleri boşa gidebilir.



Koon Nam Wah gelinlik mağazasının neon tabelası da çok yakında kapanacak. Görsel: The Guardian
Görsel: Dusty Sprengnagel