Kodlar ile Ölümsüzleşen Hisler


LIA Hayatı Kodlamak, Tentasho, Jeneratif ve İnteraktif Enstalasyon

Yazılım ve internet sanatının öncülerinden kabul edilen, 1995 senesinden beri video, performans, yazılım, yerleştirme, heykel, projeksiyon ve diğer aplikasyonları kapsayan bir çeşitlilik gösteren sanatıyla öne çıkan Avusturyalı sanatçı LIA’nın yeni sergisi “LIA: Hayatı Kodlamak” Kalyon Kültür’de sanatseverlerle buluştu. Ceren ve Irmak Arkman küratörlüğünde açılan sergi kapsamında LIA’nın temelini kodların oluşturduğu üretimlerinden bir seçki yer alıyor. Sergi vesilesiyle sanatçı LIA ve küratörler Ceren ve Irmak Arkman ile sohbet ettik. Sergiyi 18 Aralık tarihine dek Nişantaşı Taş Konak’ta yer alan Kalyon Kültür’de ziyaret edebilirsiniz.


Röportaj: Burcu Dimili

Floralis Digitalis, Jeneratif Entelasyon, 2018

LIA:


Yazılım ve internet sanatının öncülerinden kabul ediliyorsunuz. Bu alanda son

yıllarda örnekleri artan çalışmalar, dijital sanat, gelişen VR ve AR teknolojileri,

NFT, kripto sanat, metaverse derken aslında tüm bu teknolojiden beslenen sanat örneklerinin belki de tohumlarının atıldığı yıllarda üretimlerinize başlamışsınız. O günden bugüne sanat dünyasında yaşanan teknoloji odağındaki gelişmeler hakkında ne düşünüyorsunuz?

Dijital sanattan ziyade üretken sanat veya yazılım sanatı hakkında konuşmak istiyorum, Dijital sanat teriminin çok geniş bir hâle gelmesinin kolay olduğunu düşünüyorum. İlk başlarda, üretken sanat yaratmak için doğru araçları bulmak o kadar kolay değildi. Uzun bir süre yaptığım sanat türü bir tür "getto"da yaşadı - hâlâ bir dereceye kadar yaşıyor. Ancak bu durum, yeni nesil küratörler ve galericilerin dijital teknolojiyi daha iyi anlayarak sanat dünyasına girmesiyle yavaş yavaş değişiyor. Uzun vadede insanların üretken sanatın tarihi ve teknikleri hakkında daha fazla şey öğrenmelerini umuyorum. Böylece bir sanatçının sadece bazı hazır işlevleri ya da iyi bilinen algoritmaları kopyalayıp yapıştırdığını veya gerçekten bir şeyler ekleyip eklemediğini algılayabilirler.
Ayrıca, Covid'in birçok insanı çevrim içi/dijital çalışmaya itmesi/zorlaması ile birlikte, birçok insan için birdenbire "dijital"in başka bir anlam kazandığını, gerçekçi hâle geldiğini düşünüyorum.

Teknoloji, yazılım, internet, kod gibi alanların altyapısı özellikle erkek egemen

bir sektör tarafından ortaya çıkartılıyor yanılgısı söz konusu. Sizin sektörde bir

kadın olarak deneyimlediklerinizi merak ediyorum.

Bunun bir yanlış anlama olduğunu düşünmüyorum. Ataerkil bir dünyada ve özellikle erkek teknoloji endüstrisinde, erkeklerin sesleri ve fikirlerinin neredeyse her yerde hâkim olma eğiliminde olduğu açık. Benim deneyimim, genel olarak kadınların erkek meslektaşlarıyla aynı düzeyde tanınmaları için çok daha fazla çalışması ve çok daha fazla enerji harcaması gerektiğidir.

Fotoğraflar: Orhan Cem Çetin

Video, performans, yazılım, enstalasyon, heykel, projeksiyon ve dijital uygulamalar çalışmalarınızın katmanlarını oluşturuyor. Algoritmalar, kodlar geleneksel çizim ve boyama teknikleriyle birleşiyor. Multidisipliner bir üretim pratiğiniz var. Nelerden ilham alıyorsunuz?

Ben görsel bir insanım, bu yüzden çevremde gördüğüm hemen hemen her şeyden etkileniyor ve ilham alıyorum. Bu, keşfettiğim bazı kalıplar olabilir (ister doğada ister şehirde olsun) ancak kelimenin tam anlamıyla etrafımdaki herhangi bir şeyden etkilenebiliyorum. Bu tür ilginç bulduğum şeyleri gördüğümde, onları fikirlere, "ilkeler" dediğim şeye çevirmeye çalışıyorum. Bir ilke, örnek olarak çekim, itme, boşluk veya doluluk gibi bir şey olabilir. Dünyada gördüğüm, ilginç şeyde fark ettiğim ilkeleri, orijinal şeyin veya en azından ona olan tepkimin bitmiş çalışmada parlayacağı umuduyla koda dönüştürmeye çalışıyorum. Bu yinelemeli bir süreçtir, bu nedenle bazen orijinal yalnızca bir ilham kaynağı olarak hareket eder ve son çalışma tamamen farklı bir şey olur.
Ama her zaman böyle prensiplerle çalışmıyorum. Bu ilkelere göre çalışsam da çalışmasam da sürecim genellikle teknolojiyle bir tür konuşmadır ve bu yüzden bazen sadece “Filament Sculptures”da yaptığım gibi çalışan bir sistemi hack’lemeyi merak ediyorum.